ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტი

2014 წლის ნატო-ს უელსის სამიტზე საქართველომ, თავდაცვისა და უსაფრთხოების  შესაძლებლობების აღმშენებლობის (Defence and Related Security Capacity Building Initiative, DCB) ინიციატივის ფარგლებში, ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტი (Substantial NATO-Georgia Package, SNGP) მიიღო. პაკეტი ქვეყნის თავდაცვის შესაძლებლობების განვითარებას, მდგრადობის გაძლიერებას, ნატოსთან თავსებადობის ამაღლებასა და საქართველოს ალიანსში გაწევრიანების მზადების პროცესის ხელშეწყობას ისახავს მიზნად.

  

2019 წლის თებერვლის მონაცემებით, ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის განხორციელების პროცესში ნატო-ს 29 წევრი ქვეყანა და 2 პარტნიორი სახელმწიფოა ჩართული.

 

პაკეტის განხორციელების კოორდინაციასა და მონიტორინგს ნატო-ს მხრიდან  ნატო-ს ძირითადი ჯგუფი (NATO Core Team) უზრუნველყოფს, რომლის გერმანელი ხელმძღვანელი, ამერიკელი და რუმინელი მოადგილეები მუდმივად არიან მოვლენილი საქართველოში.

 

ქართული მხრიდან არსებითი პაკეტის განხორციელების კოორდინაციას  საქართველოს თავდაცვის მინისტრის პირველი მოადგილე და გენერალური შტაბის უფროსის პირველი მოადგილე უწევენ, ხოლო კონკრეტული მიმართულებებისთვის  პროექტების ლიდერები არიან განსაზღვრული, რომლებიც ნატო-ს წევრი და პარტნიორი ქვეყნების ექსპერტებთან ერთად  პაკეტის თითოეულ ინიციატივას წარმატებით ახორციელებენ.

 

SNGP-ის უფრო ეფექტურად განხორციელების ხელშეწყობის მიზნით და მისი არსებითი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, 2018 წლის დასაწყისში საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის დეპარტამენტის ფარგლებში მოქმედი ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის კოორდინაციისა და მონიტორინგის განყოფილება გადაკეთდა და ჩამოყალიბდა სამმართველოდ. აღნიშნულმა ცვლილებამ დამატებით გაზარდა სამუშაო პროცესის ეფექტიანობა და გააძლიერა პაკეტის განხორციელების პროცესი. სამმართველო ნატო-ს ექსპერტებთან ყოველდღიური მუშაობით წარმატებით უზრუნველყოფს არსებითი პაკეტის განხორციელების კოორდინაციასა და მონიტორინგს, როგორც თავდაცვის სამინისტროს ფარგლებში, ასევე სხვა შესაბამის სახელმწიფო სტრუქტურებთან მჭიდრო თანამშრომლობით. 

 

ნატო-საქართველოს წვრთნებისა და შეფასების ერთობლივი ცენტრი (Joint Training and Evaluation Centre - JTEC) უზრუნველყოფს მრავალეროვნულ წვრთნებსა და სწავლებებს, რის შედეგადაც საქართველოს, ნატო-სა და პარტნიორ ქვეყნებს შორის თავსებადობის ამაღლებას უწყობს ხელს. აღნიშნული მიზნების მისაღწევად, JTEC-ი მჭიდროდ თანამშრომლობს პოლონეთში მდებარე ნატო-ს ერთობლივი ძალისხმევის წვრთნის ცენტრთან (Joint Force Training Centre JFTC).

 

2016 წლის ნოემბერში ნატო-საქართველოს წვრთნებისა და შეფასების ერთობლივმა ცენტრმა (JTEC-Joint Training and Evaluation Centre) პირველად უმასპინძლა ნატო-საქართველოს ერთობლივ სამეთაურო-საშტაბო სწავლება (NATO-Georgia Exercise 2016), რომელიც კომპიუტერული მხარდაჭერით ჩატარდა. ნატო-საქართველოს სწავლებაში სულ 250 მონაწილე იყო ჩართული მათ შორის ნატოს 11 წევრი და 2 პარტნიორი ქვეყნის და ნატოს სტრუქტურაში შემავალი შტაბების წარმომადგენლები. „ნატო-საქართველოს სწავლება 2016“ რიგით მეორე სწავლებაა (პირველი სწავლება, „Agile Spirit 2015”), რომელიც ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის ფარგლებში განხორციელდა. ამჟამად ნატო-ს მხარესთან მჭიდრო თანამშრომლობით 2019 წლის მარტში ჩატარდა (NATO-Georgia Exercise 2019). აღნიშნული სწავლების ფარგლებში, საქართველოს ნატო-ს არაწევრ სახელმწიფოებს შორის იყო პირველი ქვეყანა, რომელსაც ერთობლივი სწავლების ჩატარების მართვის და ხელმძღვანელის სტატუსი მიენიჭა (Officer Commanding Exercise, Officer Directing Exercise).

 

ასევე, ხაზგასასმელია ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის ფარგლებში ჩამოყალიბებული თავდაცვის ინსტიტუციური აღმშენებლობის სკოლა (Defence Institution Building Scholl, DIBS), რომლის მიზანს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ინსტიტუციური გაძლიერება და თანამშრომლების პროფესიული განვითარება, ეროვნულ დონეზე თავდაცვისა და უსაფრთხოების საკითხებზე ერთიანი მიდგომების ჩამოყალიბება, უსაფრთხოების სექტორის წარმომადგენლებთან და ნატო-სა და პარტნიორ ქვეყნებთან თანამშრომლობის გაღრმავება  წარმოადგენს. აქვე აღსანიშნავია, რომ სკოლის ფუნქციონირების არეალი არა მხოლოდ ეროვნულ, არამედ რეგიონულ და საერთაშორისო დონესაც მოიცავს.

 

DIB სკოლა აქტიურად და წარმატებით უზრუნველყოფს საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავებას ნატო-ს წევრი და პარტნიორი ქვეყნების შესაბამის სასწავლო დაწესებულებებთან სკოლის საუკეთესო პრაქტიკის დანერგვისა და გამოცდილების გაზიარების მიზნით.

 

2015 წელს შეიქმნა ნატო-ს თავდაცვისა და უსაფრთხოების შესაძლებლობების აღმშენებლობის ნდობის ფონდი (Defence and Related Security Capacity Building Trust Fund, DCB TF). DCB ინიციატივაში მონაწილეობს ხუთი ქვეყანა: საქართველო, იორდანია, ერაყი, ტუნისი და მოლდოვა. აღნიშნული ინიციატივის ფარგლებში ალიანსის წევრ და პარტნიორ ქვეყნებს ეძლევათ შესაძლებლობა ფინანსური მხარდაჭერა გაუწიონ თავდაცვის შესაძლებლობების აღმშენებლობის ინიციატივაში მონაწილე სახელმწიფოებს.

 

ასევე აღსანიშნავია, რომ 2017 წლის 28-30 მარტს თავდაცვის სამინისტრომ ნატო-ს მხარესთან მჭიდრო თანამშრომლობით ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის სინქრონიზაციის პირველი სამუშაო შეხვედრა (SNGP Synchronization Workshop) გამართა. შეხვედრის მიზანს თავდაცვის ტრანსფორმაციის პრიორიტეტების გათვალისწინებით, თავდაცვის სახელმძღვანელო დოკუმენტებისა და საერთაშორისო თანამშრომლობის ფორმატით გათვალისწინებული ღონისძიებების ჰარმონიზაცია წარმოადგენდა.

 

საქართველო ნატო-სთან თანამშრომლობის მიმართულებით არა მხოლოდ დახმარების მიმღებია, არამედ ახდენს მიღებული გამოცდილების აქტიურ გაზიარებას. საქართველოს მიერ ტრანსფორმაციის პროცესში მიღწეული წარმატების დემონსტრირება შედგა ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის კონფერენციის დროს 2018 წელს, როდესაც ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტი აღიარებულ იქნა, როგორც სამაგალითო მიდგომა თავდაცვისა და უსაფრთხოების შესაძლებლობების აღმშენებლობის ინიციატივის ძალისხმევისთვის.

 

ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის ინიციატივების შემუშავებისა და განხორციელების პროცესის ფარგლებში მიღებული გამოცდილების შედეგად, საქართველომ ნატოს მხარდაჭერით აქტიურად დაიწყო ექსპერტიზის გაზიარება თავდაცვისა და უსაფრთხოების შესაძლებლობების აღმშენებლობის (DCB) ინიციატივის  მიმღებ სხვა ქვეყნებთან (იორდანია, მოლდოვა, ტუნისი და სხვა).

 

2019 წელს, საქართველოში ჩრდილოატლანტიკური საბჭოს (NAC) ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში არსებითი პაკეტის განახლების/გადახედვის შესახებ იქნა მიღებული გადაწყვეტილება. ზემოხსენებულ პროცესთან დაკავშირებით ქართული მხრიდან გადაწყვეტილების მიღება საქართველოს პრემირ-მინისტრის განკარგულების საფუძველზე დაევალა ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის უწყებათაშორის საბჭოს, რომლის თავმჯდომარედ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო, ხოლო მუდმივ წევრებად საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო და საქართველოს სასაზღვრო პოლიცია განისაზღვრნენ.