თანამშრომლობა ნატოსთან

ნატო-საქართველოს თანამშრომლობა 1992 წლიდან იწყება, როდესაც საქართველო ჩრდილოატლანტიკური თანამშრომლობის საბჭოს (NACC) შეუერთდა. აღნიშნულ ფორმატში, რომელსაც 1997 წლიდან  ევროატლანტიკური თანამშრომლობის საბჭო (EAPC-Euro-Atlantic Partnership Council) ეწოდა, ალიანსის პარტნიორი და წევრი ქვეყნები სხვადასხვა მნიშვნელოვან საკითხს განიხილავენ.

 

1994 წელს საქართველო ნატო-ს ,,პარტნიორობა მშვიდობისთვის" (PfP - Partnership for Peace) პროგრამას შეუერთდა, ხოლო 1996 წლიდან აქტიურად მონაწილეობს PfP პროგრამის ფარგლებში დაგეგმილ ღონისძიებებში.

 

2002 წელს ქ. პრაღაში გამართულ ნატო-ს სამიტზე საქართველომ პირველად გააჟღერა ნატო-ში გაწევრიანების სურვილი, შესაბამისად, სწორედ ამ დროიდან იწყება საქართველოს ნატო-ში გაწევრიანებისკენ სწრაფვა.

 

2004 წელს საქართველო გახდა ალიანსის პირველი პარტნიორი სახელმწიფო, რომელთანაც ნატო-მ ინდივიდუალური პარტნიორობის სამოქმედო გეგმის (Individual Partnership Action Plan, IPAP) ფორმატში დაიწყო თანამშრომლობა. სამოქმედო გეგმის ფარგლებში საქართველომ ალიანსის წინაშე აიღო კონკრეტული ვალდებულებები.

 

2005 წელს ნატო-მ საქართველოში მეკავშირე ოფიცერი მოავლინა, ხოლო 2010 წელს ქ. თბილისში ნატო-ს სამეკავშირეო ოფისი (NATO Liaison Office, NLO) გაიხსნა, რომლის მთავარი ამოცანაა საქართველოში მიმდინარე რეფორმებისა და ნატო-ში საქართველოს გაწევრიანების ხელშეწყობა.

 

2006 წელს ქ. ნიუ-იორკში გამართულ ნატო-ს საგარეო საქმეთა მინისტრების არაფორმალურ შეხვედრაზე ალიანსმა მიიღო გადაწყვეტილება, საქართველოსთან დაეწყო ,,ინტენსიური დიალოგი (Intensified Dialogue, ID). ინტენსიური დიალოგის ფორმატში იმართებოდა კონსულტაციები პოლიტიკურ, უსაფრთხოების, კონფლიქტის მშვიდობიანად მოგვარების, თავდაცვის, სამოქალაქო საგანგებო დაგეგმვის, ეკონომიკურ, მეცნიერების, განათლებისა და სხვა საკითხებზე.

 

საქართველოს მიერ ნატო-ს წინაშე აღებული ვალდებულებების წარმატებით განხორციელების საფუძველზე, 2008 წელს ნატო-ს ბუქარესტის სამიტზე ალიანსმა მიიღო გადაწყვეტილება (Bucharest Summit Declaration), რომ „საქართველო გახდება ნატო-ს წევრი ქვეყანა“. აღნიშნული გადაწყვეტილება  უმნიშვნელოვანეს პოლიტიკურ გზავნილს წარმოადგენს, რაც მრავალჯერ დადასტურდა ნატო-ს მომდევნო სამიტებზე.

 

2008 წლის 19 აგვისტოს ნატო-ს წევრი ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრების საგანგებო შეხვედრაზე ალიანსმა ნატო-საქართველოს კომისიის (NGC) დაარსების შესახებ მიიღო გადაწყვეტილება, ხოლო ურთიერთგაგების მემორანდუმს 2008 წლის 15 სექტემბერს, საქართველოში ჩრდილოატლანტიკური საბჭოს (NAC) პირველი ოფიციალური ვიზიტის დროს მოეწერა ხელი.

 

2008 წლის 2-3 დეკემბერს ნატო-ს წევრი ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრების მიერ მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ საქართველო ნატო-საქართველოს კომისიის ფარგლებში ყოველწლიური ეროვნული პროგრამის (ANP) განხორციელებას დაიწყებდა.

 

2011 წლის 7 დეკემბერს ნატო-ს შტაბ-ბინაში (ქ. ბრიუსელი) ალიანსის წევრი ქვეყნების საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრა გაიმართა, რომლის ფარგლებშიც საქართველო ფორმალურად მოიხსენიეს ასპირანტ სახელმწიფოდ, მონტენეგროსთან, ბოსნია და ჰერცეგოვინასთან და ყოფილი იუგოსლავიის რესპუბლიკა მაკედონიასთან ერთად.

 

2014 წლის ნატო-ს უელსის სამიტზე ალიანსის წევრმა ქვეყნებმა საქართველო ერთ-ერთ ყველაზე თავსებად პარტნიორად (the most interoperable partner) აღიარეს და სხვა ოთხ ქვეყანასთან (ავსტრალია, იორდანია, ფინეთი, შვედეთი) ერთად „გაძლიერებული შესაძლებლობების პარტნიორის“ (Enhanced Opportunity Partners, EOP) სტატუსი მიენიჭა, რაც ნატო-სთან თანამშრომლობის  გაფართოებული შესაძლებლობების მიღებას გულისხმობს. ალიანსის წევრი ქვეყნების გადაწყვეტილებით, 2014 წლის უელსის სამიტზე ნატო-ს თავდაცვის შესაძლებლობების აღმშენებლობის ინიციატივის (DCB) ფარგლებში საქართველომ ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტი (Substantial NATO-Georgia Package, SNGP) მიიღო, რომლის მთავარი მიზანია საქართველოს თავდაცვითი შესაძლებლობების გაძლიერება, ნატო-სთან ურთიერთთავსებადობის ამაღლება და ნატო-ში გაწევრიანების პროცესის ხელშეწყობა.

 

2015 წლის 1-2 დეკემბერს ქ. ბრიუსელში ნატო-ს საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრაზე მიიღეს განცხადება „ღია კარის“ პოლიტიკასთან დაკავშირებით.  მონტენეგროს ალიანსში მიწვევით, ალიანსის წევრებმა კიდევ ერთხელ გამოხატეს ნატო-ს ,,ღია კარის" პოლიტიკისადმი ერთგულება. მოკავშირეებმა კვლავ  დაადასტურეს ბუქარესტის სამიტის გადაწყვეტილება, რომლის თანახმად, საქართველო გახდება ნატო-ს წევრი.  მნიშვნელოვანია, რომ ნატო-ს წევრმა ქვეყნებმა პირველად, საჯაროდ დაადასტურეს, რომ საქართველოს აქვს ყველა პრაქტიკული მექანიზმი ნატო-ს წევრობისთვის მოსამზადებლად. მინისტერიალის შედეგად მიღებულ დოკუმენტში, ნატო-ს წევრებმა დადებითად შეაფასეს საქართველოში მიმდინარე რეფორმები და ხაზი გაუსვეს ნატო–საქართველოს არსებითი პაკეტის წარმატებით განხორციელების პროცესს.

 

2016 წლის ნატო-ს ვარშავის სამიტის ფარგლებში პირველად გაიმართა ნატო-საქართველოს  კომისიის  (NGC) სხდომა საგარეო საქმეთა მინისტრების დონეზე. მნიშვნელოვანია, რომ ნატო-საქართველოს ერთობლივი განცხადება 2011 წლის შემდეგ, სწორედ ვარშავის სამიტზე მიიღეს. ერთობლივ განცხადებასა და სამიტის კომუნიკეში აღინიშნა, რომ საქართველოს ყველა პრაქტიკული მექანიზმი აქვს წევრობისთვის მოსამზადებლად (Georgia’s relationship with the Alliance contains all the practical tools to prepare for eventual membership). მოკავშირეები  მოუწოდებენ  საქართველოს,  განაგრძოს ყველა არსებული ინსტრუმენტის ეფექტური გამოყენება ალიანსთან  დასაახლოებლად. გარდა ამისა, ვარშავის სამიტზე საქართველოსთვის დამატებითი პრაქტიკული ნაბიჯები განისაზღვრა.

 

2018 წლის ნატო-ს ბრიუსელის სამიტზე საქართველომ პირველად მიიღო მონაწილეობა  სახელმწიფო მეთაურების და მთავრობის  დონეზე მოკავშირეთა შეხვედრაში საქართველოსა და უკრაინასთან. ბრიუსელის სამიტზე სხვა საჯარო დოკუმენტებთან ერთად  ნატო-საქართველოს კომისიის დეკლარაციაც მიიღეს. 

 

ბრიუსელის სამიტზე მიღებულ ნატო-საქართველოს კომისიის დეკლარაციაში საქართველო ნახსენებია, როგორც ალიანსის ერთ-ერთი უახლოესი პარტნიორი. ალიანსი აღნიშნავს, რომ ნატო-სა და ევროკავშირის ოპერაციებში მონაწილეობა მიუთითებს საქართველოს შესაძლებლობაზე, წვლილი შეიტანოს ევროატლანტიკური უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში, რაც ალიანსში გაწევრიანების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი წინაპირობაა. აღსანიშნავია ალიანსის მზადყოფნა, კიდევ უფრო გააღრმაოს საქართველოსთან დიალოგი და პრაქტიკული თანამშრომლობა შავი ზღვის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით.

 

ბრიუსელის სამიტის დასკვნით დოკუმენტში საქართველოს მიმართ ალიანსის მიერ გამოხატულია პოლიტიკური მხარდაჭერა ღია კარის პოლიტიკის კონტექსტში. კერძოდ, დადასტურებულია ბუქარესტის სამიტის გადაწყვეტილება, რომ საქართველო გახდება ნატო-ს წევრი ქვეყანა და რომ ასპირანტ საქართველოს აქვს ყველა პრაქტიკული ინსტრუმენტი, რათა მოემზადოს ალიანსში გასაწევრიანებლად.

 

 

თანამშრომლობის ძირითადი მექანიზმები

 

საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო განაგრძობს ნატო-საქართველოს არსებული თანამშრომლობის მექანიზმებისა და ფორმატების წარმატებით განხორციელებას, რაც ხელს უწყობს თავდაცვის რეფორმების ეფექტურად განხორციელებას, ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებასა და ნატო-სთან თავსებადობის გაზრდას, რაც თავის მხრივ  საქართველოს ნატო-ში გაწევრიანების მზადების პროცესს ემსახურება.

 

გარდა ამისა, საქართველო, როგორც ნატო-ს ასპირანტი ქვეყანა, ზედმიწევნით ასრულებს ალიანსის წინაშე აღებულ საერთაშორისო ვალდებულებებს, რაც დადებითად ფასდება ნატო-ს წევრი სახელმწიფოების წარმომადგენლების მიერ და აისახება სხვადასხვა შეფასების დოკუმენტსა თუ განცხადებაში.

 

ნატო-საქართველოს კომისია (NATO-Georgia Commission, NGC)

2008 წლის სექტემბერში ნატო-საქართველოს კომისია (NGC) დაფუძნდა, რომელიც  პოლიტიკური კონსულტაციების ფორმატს და პრაქტიკული თანამშრომლობის მექანიზმს წარმოადგენს და მიზნად ისახავს საქართველოს მხარდაჭერას ალიანსში გაწევრიანების გზაზე. 2008 წლის 15-16 სექტემბერს ჩრდილოატლანტიკური საბჭოს (NAC) საქართველოში გასვლითი ვიზიტის ფარგლებში  ნატო-საქართველოს კომისიის პირველი დამფუძნებელი სხდომა გაიმართა. კომისიის ფარგლებში რეგულარულად ტარდება სხდომები ნატო-სთან თანამშრომლობის სხვადასხვა აქტუალურ  საკითხზე როგორც მთავრობის ხელმძღვანელების, ასევე სამუშაო დონეზე.

 

2008 წლის  2-3 დეკემბერს ქ. ბრიუსელში, საგარეო საქმეთა მინისტრების დონეზე გამართულ NGC-ის სხდომაზე მოკავშირეებმა მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ ნატო-საქართველოს კომისია განახორციელებდა ბუქარესტის სამიტის გადაწყვეტილების შესრულების მონიტორინგს, წარმართავდა საქართველოსა და ნატო-ს შორის პოლიტიკურ დიალოგს სხვადასხვა დონეზე და გამოყენებული იქნებოდა, როგორც პრაქტიკული თანამშრომლობის კოორდინაციის მექანიზმი.

 

ყოველწლიური ეროვნული პროგრამა (Annual National Programme, ANP)

 

2008 წლის 2-3 დეკემბერს ნატო-ს საგარეო საქმეთა მინისტრების გადაწყვეტილებით, ინდივიდუალური პარტნიორობის სამოქმედო გეგმა (IPAP) ყოველწლიურმა ეროვნულმა პროგრამამ (ANP) ჩაანაცვლა. პროგრამა წარმოადგენს საქართველოსა და ალიანსს შორის პრაქტიკული თანამშრომლობის მექანიზმს და ხელს უწყობს საქართველოს ნატო-სთან თავსებადობის ამაღლებას.

 

ყოველწლიური ეროვნული პროგრამის დოკუმენტი მოიცავს  ქართული მხარის მიერ წლის განმავლობაში დაგეგმილ რეფორმებს და მათი შესრულებისათვის საჭირო სხვადასხვა ღონისძიების ჩამონათვალს ვალდებულებების სახით, რომლიც ეყრდნობა საქართველოს ხელისუფლების პრიორიტეტებსა და ნატო-ს რეკომენდაციებს. დოკუმენტი წლის დასაწყისში მტკიცდება სამთავრობო დონეზე და წლის ბოლოს ხორციელდება შეფასება  ნატო-ს მხარის მიერ.

 

დაგეგმვისა და მიმოხილვის პროცესი (Planning and Review Process, PARP)

 

დაგეგმვისა და მიმოხილვის პროცესი (PARP) ნატო-სთან თანამშრომლობის პრაქტიკული ინსტრუმენტია, რომლის მთავარი ამოცანაა პარტნიორი ქვეყნების თავდაცვის სისტემების ნატო-სთან თავსებადობის გაზრდა. საქართველო ნატო-ს დაგეგმვისა და მიმოხილვის პროცესში 1999 წლიდან მონაწილეობს, რაც ხელს უწყობს ქვეყნის თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორის შესაძლებლობების განვითარებასა და ნატო-სთან თავსებადობას. დოკუმენტის ფარგლებში საქართველო და ალიანსი ერთობლივად განსაზღვრავენ პარტნიორობის მიზნებს (PG), რომელთა განხორციელების პროგრესს ნატო-ს საერთაშორისო სამსახურის წარმომადგენლები აფასებენ. დაგეგმვისა და მიმოხილვის პროცესი  ორწლიან ციკლს მოიცავს, შესაბამისად ორ წელიწადში ერთხელ  ხდება  პარტნიორობის მიზნების გადახედვა და პარტნიორობის მიზნების შესრულების ანგარიშის ნატო-ს მხარისთვის წარდგენა. 

 

ნატო-ს სამხედრო კომიტეტის + საქართველოს სამუშაო გეგმა (Military Committee + Georgia Work Plan, MC+GEO WP) და განხორციელების პროგრამა (IP)

 

2010 წლის აგვისტოში ჩრდილოატლანტიკური საბჭოს გადაწყვეტილებით, დაფუძნდა სამხედრო თანამშრომლობის ახალი ფორმატი და შემუშავდა ნატო-საქართველოს სამხედრო თანამშრომლობის სამუშაო გეგმა. სამუშაო გეგმა სამხედრო თანამშრომლობის მთავარ ამოცანებსა და პრიორიტეტულ მიმართულებებს განსაზღვრავს. დოკუმენტი მოიცავს ისეთ ღონისძიებებს, რომელთა განხორციელება წლიური ეროვნული პროგრამით, დაგეგმვისა და მიმოხილვის პროცესით და ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტით გათვალისწინებული ღონისძიებების შესრულებას უწყობს ხელს.

 

ნატო-საქართველოს წვრთნისა და შეფასების ერთობლივი ცენტრი (Joint Training and Evaluation Center, JTEC)

 

2015 წლის 27 აგვისტოს ნატო-საქართველოს წვრთნისა და შეფასების ერთობლივი ცენტრის ინაუგურაციის ცერემონია გაიმართა. აღნიშნული ცენტრი უზრუნველყოფს, როგორც საქართველოს შეიარაღებული ძალების, ასევე საერთაშორისო ქვედანაყოფების წვრთნასა და შეფასებას, რაც მიზნად ისახავს ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის გაზრდას, ნატოსთან თავსებადობის ამაღლებას და რეგიონული და საერთაშორისო უსაფრთხოების განმტკიცების ხელშეწყობას.

 

ნატო-ს ექსპერტთა ჯგუფი 2015 წლიდან მუდმივად იმყოფება საქართველოში. 

 

2016 წლის 10-20 ნოემბერს JTEC-მა პირველად უმასპინძლა ნატო-საქართველოს ერთობლივ სიმულაციურ სწავლებას (NATO-Georgia Exercise 2016). ნატო-საქართველოს სწავლება 2016 ნატო-ს ტრანსფორმაციის გაერთიანებული სარდლობის (ACT), ნატო-ს სახმელეთო ძალების სარდლობის (LANDCOM), გაერთიანებული ძალების წვრთნის ცენტრის (JFTC), პარტნიორი ქვეყნების წარმომადგენლებისა და საქართველოს შეიარაღებული ძალების მხარდაჭერით გაიმართა.

 

ნატო-საქართველოს სწავლებაში ჩართული იყო 250 მონაწილე, მათ შორის ნატო-ს 11 წევრი და 2 პარტნიორი ქვეყნის, ასევე ნატო-ს სტრუქტურაში შემავალი შტაბების წარმომადგენლები. ნატო-საქართველოს სწავლება 2016 რიგით მეორე საერთაშორისო სწავლებაა, რომელიც ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის ფარგლებში განხორციელდა.

 

თავდაცვის ინსტიტუციური აღმშენებლობის სკოლა (Defence Institution Building School, DIBS)

 

2016 წლის 28 ივნისს არსებითი პაკეტის ფარგლებში თავდაცვის ინსტიტუციური აღმშენებლობის სკოლა (DIBS) ჩამოყალიბდა. აღნიშნული სკოლა მიზნად ისახავს თავდაცვისა და  უსაფრთხოების ფართო სექტორის წარმომადგენლებისთვის პროფესიული შესაძლებლობების გაზრდას.

 

თავდაცვის ინსტიტუციური აღმშენებლობის სკოლა უზრუნველყოფს სხვადასხვა დონის სწავლება/ტრენინგს თავდაცვისა და უსაფრთხოების სექტორის წარმომადგენლების პროფესიული განვითარების ხელშეწყობის მიზნით. ასევე, სკოლა ორგანიზებას უწევს სამუშაო შეხვედრების, დისკუსიებისა და კონფერენციების ჩატარებას  უსაფრთხოების აქტუალურ საკითხებზე.

 

ნატო-ს მხრიდან, აღნიშნულ ინიციატივას ხელმძღვანელობს გერმანია. გერმანელი და სლოვაკი ექსპერტები 2015 წლიდან იმყოფებიან საქართველოში. ამასთან, სკოლის შესაძლებლობების გაუმჯობესებას მხარს უჭერს ნიდერლანდების კლინგენდაელის საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტი.

 

გარდა ამისა, თავდაცვის ინსტიტუციური აღმშენებლობის სკოლა აქტიურად თანამშრომლობს ნატო-ს წევრი და პარტნიორი ქვეყნების შესაბამის ინსტიტუტებთან საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარებისა და სკოლის შესაძლებლობების შემდგომი განვითარების მიზნით.

 

 

ნატო-ს პროგრამები:

 

 

ინდივიდუალური პარტნიორობისა და თანამშრომლობის პროგრამა (Individual Partnership and Cooperation Programme, IPCP)

 

1996 წელს საქართველომ შეიმუშავა ნატოსთან ინდივიდუალური პარტნიორობის პროგრამა (IPP), რომელიც ითვალისწინებს საქართველოს სახელმწიფო უწყებების სამხედრო და სამოქალაქო პერსონალის მონაწილეობას სხვადასხვა სახის კურსზე, სემინარზე, კონფერენციასა და სამუშაო შეხვედრაზე, მათი პროფესიული ზრდის ხელშეწყობის მიზნით. ზემოხსენებული პროგრამა 2013 წელს გარდაიქმნა ნატოს ინდივიდუალური პარტნიორობისა და თანამშრომლობის პროგრამად (IPCP) და განაგრძობს ქართველი წარმომადგენლების შესაძლებლობების განვითარებას ყოველწლიურად შემოთავაზებული ასობით ღონისძიების მეშვეობით.

 

ნატო-ს პროფესიული განვითარების პროგრამა (PDP)

 

2009 წელს ნატო-ს ეგიდით  პროფესიული განვითარების პროგრამა (PDP) დაიწყო. პროგრამა განკუთვნილია თავდაცვის სამინისტროსა და  უსაფრთხოების სექტორის წარმომადგენლების პროფესიული განვითარებისთვის და მიზნად ისახავს მათი პროფესიული უნარების შემდგომ განვითარებას სხვადასხვა კურსის, ტრენინგის, სამუშაო შეხვედრისა და სტაჟირების უზრუნველყოფით პარტნიორი ქვეყნების დახმარებით. პროგრამა ოთხ  ეტაპად განხორციელდა. ამ ეტაპზე, PDP-ის გადახედვის ფაზა (transitional phase) მიმდინარეობს.

აღსანიშნავია, რომ პროგრამის მხარდაჭერით 2011 წელს თავდაცვის სამინისტროში ჩამოყალიბდა "სტრატეგიისა და ლიდერობის ცენტრი (Centre for Strategy and Leadership)/მოგვიანებით "პროფესიული განვითარების ცენტრი" (Professional Development Centre), რომლის საფუძველზეც 2016 წელს ნატო-საქართველოს არსებითი პაკეტის ფარგლებში თავდაცვის ინსტიტუციური აღმშენებლობის სკოლა (Defence Institution Building School, DIB) დაარსდა.

 

 

ნატოს გონივრული თავდაცვის ინიციატივა (Smart Defence Initiative)

 

2012 წლის მაისში ნატო-ს ჩიკაგოს სამიტზე საფუძველი ჩაეყარა გონივრული თავდაცვის ინიციატივას (Smart Defence Initiative) უსაფრთხოების სფეროში არსებულ და მოსალოდნელ გამოწვევებთან ერთიანი ძალისხმევითა და მინიმალური დანახარჯებით ეფექტურად გამკლავებისთვის. ინიციატივის ფარგლებში ხორციელდება სხვადასხვა მრავალეროვნული პროექტი ალიანსის წევრი ქვეყნების მხარდაჭერით. ქართული მხარე  2012 წლიდან მონაწილეობს რამდენიმე პროექტში, რომლებიც მოიცავს ისეთ სფეროებს, როგორიცაა გენდერის საკითხები, კიბერუსაფრთხოება, განათლება, და სხვა.

 

სამხედრო განათლების განვითარების პროგრამა (Defence Education Enhancmeent Programme, DEEP)

 

2009 წელს დაიწყო თანამშრომლობა ნატო-ს განათლების განვითარების პროგრამასთან (DEEP), რომელიც მიზნად ისახავს  საქართველოს თავდაცვისა და სამხედრო განათლების სფეროს განვითარებას სხვადასხვა მიმართულებით. პროგრამა ითვალისწინებს თავდაცვის სამინისტროს საგანმანათლებლო და საწვრთნელი ინსტიტუტების მხარდაჭერას, სასწავლო პროგრამების ხარისხის ამაღლების, სასწავლო მეთოდოლოგიის დახვეწისა და პროცესების გაუმჯობესების საშუალებით. პროგრამა ფოკუსირებულია ეროვნული თავდაცვის აკადემიისა და სერჟანტთა მომზადების ცენტრის შესაძლებლობების განვითარებაზე გამოცდილების გაზიარების, სხვადასხვა  სწავლებისა და კურსის, ასევე, მობილური საწვრთნელი ჯგუფების (MTT) მეშვეობით.

 

ნატო-ს კეთილსინდისიერების ამაღლების ინიციატივა (Building Integrity (BI) Initiative)

 

საქართველო ნატო-ს გამჭვირვალობისა და კეთილსინდისიერების ამაღლების ინიციატივაში (Building Integrity (BI) Initiative) მონაწილეობს  და ჩართულია სხვადასხვა საგანმანათლებლო ღონისძიებასა და საწვრთნელ პროგრამაში, რომლის მიზანია თავდაცვის სფეროში გამჭირვალობის ამაღლება და კორუფციის რისკის შემცირება. პროგრამის ფარგლებში 2013 წელს ქართული მხარის მიერ შევსებულ თვითშეფასების კითხვარსა და ნატოს ექსპერტთა ჯგუფის მიერ  ჩატარებული კვლევის ანალიზზე  დაყრდნობით, ნატო-ს ჯგუფმა  შეფასების დოკუმენტი (Peer Review Report) შეიმუშავა, სადაც დეტალურად არის გაწერილი თავდაცვის სამინისტროს მიერ მიღწეული პროგრესი სხვადასხვა მიმართულებით. ნატო-ს ექსპერტთა რეკომენდაციების შესაბამისად, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ექსპერტები წარმატებით უზიარებენ  გამოცდილებასა და  საუკეთესო პრაქტიკას (best practices) პარტნიორ ქვეყნებს.

 

განაღმვა/ნატო-ს მხარდაჭერისა და შესყიდვების სააგენტო (NATO Support and Procurement Agency, NSPA)

 

საქართველო აქტიურად თანამშრომლობს ნატო-ს უზრუნველყოფის სააგენტოსთან  (NSPA – NATO Support Agency) 2002 წლიდან. თანამშრომლობის ფარლებში წარმატებით განხორციელდა პარტნიორობა მშვიდობისათვის ნდობის ფონდის ოთხი პროექტი: ”საქართველო I”, ”საქართველო II”, “საქართველო III” და “საქართველო IV”.

 

პროექტები მიზნად ისახავდა საბრძოლო მასალების დემილიტარიზაციას, აუფეთქებელი საბრძოლო მასალის განადგურებას, სკრის ყოფილი სამხედრო საცავის გაწმენდას ფეთქებადსაშისი ნივთიერებებისგან და საქართველოს თავდაცვის ძალების საინჟინრო ბრიგადის პირადი შემადგენლობის გაწვრთა/აღჭურვას საერთაშორისო განაღმვის სტანდარტების მე-3 და მე-4 დონეების შესაბამისად.

 

ნატო-ს პარტნიორობის განათლებისა და წვრთნის ცენტრი (PTEC)/საჩხერის სამთო მომზადების სკოლა

 

პოლკოვნიკ ბესიკ ქუთათელაძის სახელობის საჩხერის სამთო მომზადების სკოლა 2006 წელს დაარსდა.  2010 წელს საჩხერის სამთო მომზადების სკოლას ნატო-ს/პარტნიორობა მშვიდობისათვის  (NATO/PfP-Partnership for Peace) წვრთნისა და განათლების ცენტრის, შემდგომში პარტნიორობის წვრთნისა და განათლების ცენტრის სტატუსი (PTEC-Partnership Training and Education Centre) მიენიჭა.

 

საჩხერის სამთო მომზადების სკოლის სასწავლო კურსებს გამოცდილი ქართველი ინსტრუქტორები ხელმძღვანელობენ, რომლებმაც ფრანგულ მხარესთან თანაშრომლობით სამთო მომზადება (ექვსეტაპიანი) სამი წლის განმავლობაში გაიარეს. ინსტრუქტორები კვალიფიკაციის ასამაღლებლად გადამზადებას  საფრანგეთის სამთო მომზადების სკოლაში (EMHM) გადიან.

 

საჩხერის სამთო მომზადების სკოლა ნატო-ს წევრი და პარტნიორი ქვეყნების სამხედრო მოსამსახურეებს  ზამთრის და ზაფხულის სამთო მომზადების საბაზისო და შუალედურ კურსებსა და მაღალი მთის ლიდერის კურსს სთავაზობს.

 

მონაწილეობა ნატო-ს მიერ წარმოებულ საერთაშორისო მისიებში

 

საქართველო აქტიურად მონაწილეობს ნატო-ს მიერ წარმოებულ მისიებში.

 

ქართული სამხედრო ქვედანაყოფები 1999-2008 წლებში მონაწილეობდნენ კოსოვოში მიმდინარე სამშვიდობო ოპერაციაში (KFOR). საქართველო ასევე მონაწილეობს ხმელთაშუა ზღვის აუზში მიმდინარე ანტიტერორისტულ ოპერაცია „ზღვის მცველში“ (Sea Guardian) (2016 წლამდე ოპერაციას „აქტიური ძალისხმევა“ (Active Endeavour) ეწოდებოდა) რომელიც  ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების მეხუთე მუხლის საფუძველზე 2001 წლის 11 სექტემბერს განხორციელებული ტერორისტული აქტების შემდეგ დაიწყო.

 

2004-2014 წლებში საქართველოს თავდაცვის ძალები  ავღანეთის ისლამურ რესპუბლიკაში ნატო-ს ეგიდით მიმდინარე უსაფრთხოების მხარდამჭერი საერთაშორისო  ძალების (ISAF) ოპერაციაში მონაწილეობდა.

 

ISAF-ის დასრულების შემდეგ, 2015 წლიდან საქართველო აგრძელებს ავღანეთში ალიანსის სამხედრო ძალებთან ერთად ნატო-ს მტკიცე მხარდაჭერის მისიაში (Resolute Support Mission, RSM) მონაწილეობას. ქართული ქვედანაყოფები რეგულარულად გადიან გადასროლისწინა მომზადებას პარტნიორი ქვეყნების მხარდაჭერით და მონაწილეობენ მისიებში როტაციის პრინციპით.

 

საქართველო წლების მანძილზე განეკუთვნებოდა ნატო-ს მისიების ერთ-ერთ უმსხვილეს კონტრიბუტორ სახელმწიფოს და დღესაც  საქართველო წარმოადგენს უმსხვილეს  კონტრიბუტორ ქვეყანას როგორც ნატო-ს წევრებს შორის ერთ სულ მოსახლეზე, ასევე  ალიანსის არაწევრ ქვეყნებს შორის. 

 

ქართველი ჯარისკაცების მომზადების მაღალი დონე, პროფესიონალიზმი და თავდადება არაერთხელ დაფიქსირდა უმაღლეს პოლიტიკურ დონეზე ალიანსის წევრი ქვეყნების წარმომადგენლების მიერ.

 

ნატო-ს საპასუხო ძალები (NRF)

 

2002 წლის ნოემბერში ნატო-ს პრაღის სამიტზე, გლობალური უსაფრთხოების გამოწვევების საპასუხოდ,  ნატო-ს საპასუხო ძალები (NRF) ჩამოყალიბდა, რომელიც  სახმელეთო, სამხედრო-საჰაერო, სამხედრო-საზღვაო და სპეციალური ოპერაციების ძალების კომპონენტებს აერთიანებს. NRF მობილურობის მაღალი დონით და  მაღალტექნოლოგიური აღჭურვილობით გამოირჩევა. 

 

2015 წლიდან საქართველოს თავდაცვის ძალების ერთი ქვეითი ასეული შეუერთდა ნატო-ს საპასუხო ძალებს (NRF). ქართულმა ასეულმა წარმატებით დაასრულა შეფასებისა და სერტიფიცირების პროცესი და ჩაერთო ნატო-ს საპასუხო ძალებში 2016-2018 (NRF 2016-2018). გარდა ამისა, ქართულმა მხარემ  მეორე ქვეითი ასეულის მონაწილეობა განაცხადა ოპერატიული შესაძლებლობების კონცეფციის შეფასებისა და უკუკავშირის პროგრამაში (OCC E&F). 2018 წლის სექტემბერში აღნიშნულმა ქვეითმა ასეულმა წარმატებით დაასრულა შეფასების შესაბამისი პროცედურები და მონაწილეობს NRF-ში 2019 წლიდან.